Door Theo van Os

Nasleep van het Duitsche vandalisme. Een kop in een Utrechtse krant, De Nieuwe Nederlander, gedateerd 19 juli 1946. Het bericht draagt de veelzeggende subkop: ‘Kijkduin onder sloopershanden’, daarmee doelend op – ik citeer – “de houweel en hamer die de eerste viool spelen in die droevige symphonie van afbraak en verwoesting, waarvan de opvoering ruim een jaar na de bevrijding nog niet ten einde is”.

Sperrgebiet

Zoals al vaak hier geschreven, was Kijkduin tijdens de oorlog Sperrgebiet en zijn vele woningen gesloopt door de Duitse bezetter. De meeste, overgebleven huizen werden ‘vakkundig’ uitgewoond en waren na de oorlog nauwelijks nog bewoonbaar te noemen. Op enkele na, die nu gelukkig nog steeds bestaan.

De Zandvoortselaan 10

De gemeente Den Haag stuurde begin 1946 al een onteigeningsbevel uit, waarmee het lot van die overgebleven woningen werd bezegeld: sloopen! Het huis op de foto is zeer waarschijnlijk de Zandvoortselaan 10, op de hoek met Katwijkselaan.

Van deze woning zijn veel foto’s terug te vinden in het Haags Gemeentearchief en in het eigen archief. De ingekleurde ansichtkaart is al vaker verschenen en illustreert de allereerste nieuwbouwactiviteiten in 1922. Het is precies de plek waar de bewuste cottage zal verschijnen, de Zandvoortselaan 10; de stenen liggen al klaar (een beschrijving van dit type woning en de locaties kun je hier lezen). Nog geheel onbewust van het feit, dat nauwelijks 24 jaar later diezelfde stenen in omgekeerde volgorde weer zullen worden opgestapeld en de ooit zo prachtige woning wordt gesloopt.

Op deze plek verschijnt eind jaren ’60 het gebouw van de Pedagogische Academie, wat nu in gebruik is als tijdelijke opvang voor Oekraïense vluchtelingen.